متأسفانه، این روزها بسیاری از مالکین و ساکنان روستاها بدون آگاهی کافی از قوانین، اقدام به ساخت و ساز غیر مجاز در روستاها میکنند. تصور اشتباهی وجود دارد که نظارت در مناطق روستایی کمتر است، اما واقعیت این است که تخلف ساختمانی در روستاها میتواند منجر به جریمههای سنگین نقدی، قلع و قمع بنا و مشکلات حقوقی جدی شود. هدف ملاکچی از این مقاله، روشن کردن ابعاد قانونی این موضوع برای دهیاران، روستاییان و مالکان است تا قبل از هر اقدامی، با قوانین ساخت و ساز در روستاها آشنا شوند.
آیا ساخت و ساز غیر مجاز در روستاها جرم است؟
پاسخ به این سوال بستگی به موقعیت مکانی ملک شما دارد.
- در محدوده طرح هادی: اگر ساخت و ساز بدون پروانه یا مغایر با پروانه در محدوده طرح هادی باشد، به عنوان تخلف ساختمانی محسوب شده و در کمیسیون ماده ۹۹ قانون شهرداری (که معادل کمیسیون ماده ۱۰۰ در شهرهاست) رسیدگی میشود.
- در خارج از محدوده طرح هادی (اراضی کشاورزی و باغی): در این مناطق، اقدام به ساخت و ساز بدون مجوز، علاوه بر تخلف، جرم تلقی شده و مشمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغی خواهد بود که مجازات تخلفات ساختمانی شدیدتری از جمله تخریب و جزای نقدی سنگین دارد.
تعیین جریمه نقدی ساخت و ساز غیر مجاز چقدر است؟
یکی از پرسشهای کلیدی، “جریمه ساخت و ساز غیر مجاز در روستاها چقدر است؟” است. جریمه توسط کمیسیون ماده ۹۹ تعیین میشود و مبلغ ثابتی ندارد، بلکه به عوامل متعددی بستگی دارد.
💲 نحوه محاسبه جریمه در کمیسیون ماده ۹۹:
- جریمه نقدی: معمولاً معادل ۵۰ تا ۷۰ درصد قیمت روز اعیانی (بنای احداثی) به ازای هر متر مربع بنای خلاف تعیین میشود.
- نوع کاربری: اگر تخلف، تغییر کاربری از زراعی یا باغی باشد، جریمهها (مشمول قانون حفظ کاربری) بسیار سنگینتر خواهد بود.
- رأی تخریب: در صورتی که ساخت و ساز اصول فنی، شهرسازی یا بهداشتی را رعایت نکرده باشد، کمیسیون میتواند مستقیماً رأی به تخریب (قلع و قمع) بنا صادر کند.
نقش دهیاری و برخورد با ساخت و ساز غیر مجاز
برخورد دهیاری با ساخت و ساز غیر مجاز جزو وظایف اصلی آن است.
| وظیفه اصلی | اقدام دهیاری |
|---|---|
| نظارت و پیشگیری | کنترل مداوم روستا و جلوگیری فوری از شروع ساخت بدون پروانه. (آیا دهیاری میتواند جلوی ساخت و ساز غیرمجاز را بگیرد؟ بله، طبق قانون موظف به جلوگیری است.) |
| گزارش تخلف | در صورت مشاهده تخلف، تهیه گزارش فنی و ارسال آن به کمیسیون ماده ۹۹. |
| اجرای رأی | اجرای احکام جریمه یا تخریب صادر شده توسط کمیسیون ماده ۹۹. |
راههای پیشگیری از جریمه و تخریب ساختمان
بهترین راهکار، عمل کردن در چارچوب قوانین و ضوابط ساخت و ساز در روستاها است.
💡 چگونه از جریمه یا تخریب ساختمان جلوگیری کنیم؟
- اخذ پروانه: قبل از حفر یک بیل، پروانه ساختمانی را از دهیاری دریافت کنید. این پروانه، تضمینکننده قانونی بودن ساخت شماست.
- رعایت طرح هادی: مطمئن شوید زمین شما در محدوده مجاز ساخت (طرح هادی) قرار دارد و کاربری آن (مسکونی، کشاورزی، …) مناسب است.
- مطابقت با پروانه: در طول ساخت، دقیقاً طبق نقشهها و متراژهای تأیید شده در پروانه عمل کنید. اضافه بنا یا تغییر نقشه، باز هم تخلف است.
پرسشهای متداول درباره ساخت و ساز غیر مجاز در روستاها
۱. اگر بدون مجوز خانه بسازیم چه میشود؟
👈 پاسخ: دهیاری عملیات ساخت را متوقف میکند و پرونده را به کمیسیون ماده ۹۹ ارجاع میدهد. کمیسیون یا حکم به پرداخت جریمه ساخت و ساز غیر مجاز در روستاها (۵۰ تا ۷۰ درصد قیمت بنا) یا در صورت عدم رعایت اصول فنی، حکم به تخریب کامل بنا میدهد.
۲. آیا امکان گرفتن مجوز بعد از ساخت وجود دارد؟
👈 پاسخ: خیر. پروانه باید قبل از شروع ساخت اخذ شود. در صورت ساخت بدون مجوز، شما ابتدا باید فرآیند رسیدگی و پرداخت جریمه (در صورت رأی کمیسیون به جریمه) را طی کنید و پس از آن، برای اخذ “پایان کار” اقدام نمایید.
۳. کمیسیون ماده ۱۰۰ با ماده ۹۹ چه تفاوتی دارد؟
👈 پاسخ: کمیسیون ماده ۱۰۰ مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی در محدوده شهرها و حریم آنها است. کمیسیون ماده ۹۹ مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی در روستاها است، اما ساختار و ماهیت رسیدگی آنها مشابه یکدیگر است.
✳️
برای دریافت مشاوره تخصصی درباره ساخت و ساز مجاز و جلوگیری از جریمه، همین حالا با کارشناسان ملاکچی تماس بگیرید.
